Bài học lớp 2 sách cũ
Lớp một ơi lớp một
Đón em vào năm trước
Nay giờ phút chia tay
Gửi lời chào tiến bướcChào bảng đen cửa sổ
Chào chỗ ngồi thân quen
Tất cả chào ở lại
Đón các bạn nhỏ lên
Đọc lại những bài thơ, những đoạn văn ngắn, hay, trong sáng in trong sách giáo khoa cấp 1 học hồi xưa (những năm 80) mà bồi hồi. Những bài học tiếng Việt ấy vẫn còn nhớ như in, tiếc là mình không giữ được những quyển sách đáng quý đó. Giờ xem sách giáo khoa mới mà chán, khô cứng, giáo điều, thậm chí không phù hợp với độ tuổi. …
Quyển sách mới
Hôm nay cô giáo phát cho Quỳnh một quyển sách mới. Sách Tập đọc chứ không phải sách học vần. Ra khỏi lớp, Quỳnh chạy ngay về nhà khoe với bà, với mẹ rồi mở sách ra xem. Ồ sách mới tinh, mùi giấy thơm phức, nhiều tranh vẽ đẹp, Quỳnh cất tiếng đọc vang khắp nhà.
***
Đẹp mà không đẹp
Đẹp mà không đẹp
Thấy bác Thành đi qua, Hùng liền hỏi: "Bác Thành ơi bác xem con ngựa của cháu vẽ có đẹp không?"
Trên bức tường trắng hiện lên hình một con ngựa đang leo núi….
Bác Thành xem xong rồi bảo: "Cháu vẽ đẹp đấy nhưng còn có chỗ chưa đẹp".
"Chỗ nào chưa đẹp hả bác".
"Chỗ không đẹp là bức tường của nhà trường đã bị vẽ bẩn cháu ạ"
Trên bức tường trắng hiện lên hình một con ngựa đang leo núi….
Bác Thành xem xong rồi bảo: "Cháu vẽ đẹp đấy nhưng còn có chỗ chưa đẹp".
"Chỗ nào chưa đẹp hả bác".
"Chỗ không đẹp là bức tường của nhà trường đã bị vẽ bẩn cháu ạ"
***
Đẹp vô cùng tổ quốc ta ơi
Rừng cọ đồi chè đồng xanh ngào ngạt
Nắng chói sông Lô hò ô tiếng hát
Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca
Rừng cọ đồi chè đồng xanh ngào ngạt
Nắng chói sông Lô hò ô tiếng hát
Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca
***
CHÀO LỚP MỘT
Hữu Tưởng
Hữu Tưởng
Lớp một ơi lớp một
Đón em vào năm trước
Nay giờ phút chia tay
Gửi lời chào tiến bước
Đón em vào năm trước
Nay giờ phút chia tay
Gửi lời chào tiến bước
Chào bảng đen cửa sổ
Chào chỗ ngồi thân quen
Tất cả chào ở lại
Đón các bạn nhỏ lên
Chào chỗ ngồi thân quen
Tất cả chào ở lại
Đón các bạn nhỏ lên
Chào cô giáo kính mến
Cô sẽ xa chúng em
Làm theo lời cô dạy
Cô sẽ luôn ở bên
Cô sẽ xa chúng em
Làm theo lời cô dạy
Cô sẽ luôn ở bên
Lớp một ơi lớp một
Đón em vào năm trước
Nay giờ phút chia tay
Gửi lời chào tiến bước.
Đón em vào năm trước
Nay giờ phút chia tay
Gửi lời chào tiến bước.
***
Quýt nhà ai chín đỏ cây
Hỡi em đi học hây hây má hồng
Trường em ngói đỏ trong thôn
Ríu ra ríu rít chim non đầu làng
Hỡi em đi học hây hây má hồng
Trường em ngói đỏ trong thôn
Ríu ra ríu rít chim non đầu làng
***
Cốc cốc cốc
Ai gọi đó
Tôi là thỏ
Nếu là thỏ
Cho xem tai
Ai gọi đó
Tôi là thỏ
Nếu là thỏ
Cho xem tai
Cốc cốc cốc
Ai gọi đó
Tôi là nai
Nếu là nai
Cho xem gạc
Ai gọi đó
Tôi là nai
Nếu là nai
Cho xem gạc
Cốc cốc cốc
Ai gọi đó
Tôi là gió
Nếu là gió
Xin mời vào
Kiễng chân cao
vào cửa giữa
Cùng soạn sửa
Đón trăng lên
Quạt mát thêm
Hơi biển cả
Tươi hoa lá
Đẩy buồm thuyền
Đi khắp miền
Làm việc tốt
Ai gọi đó
Tôi là gió
Nếu là gió
Xin mời vào
Kiễng chân cao
vào cửa giữa
Cùng soạn sửa
Đón trăng lên
Quạt mát thêm
Hơi biển cả
Tươi hoa lá
Đẩy buồm thuyền
Đi khắp miền
Làm việc tốt
***
Mẹ gà ấp ủ
Mười quả trứng tròn
Mười chú gà con
Hôm nay ra đủ.
Mười quả trứng tròn
Mười chú gà con
Hôm nay ra đủ.
Lông vàng mát dịu
Mắt đẹp sáng ngời
ơi chú gà ơi
Ta yêu chú lắm
Mắt đẹp sáng ngời
ơi chú gà ơi
Ta yêu chú lắm
Mẹ dang đôi cánh
Con biến vào trong
Mẹ ngẩng đầu trông
Bọn diều bọn quạ
Con biến vào trong
Mẹ ngẩng đầu trông
Bọn diều bọn quạ
Bây giờ thong thả
Mẹ đi lên đầu
Đàn con bé xíu
Líu ríu chạy sau
Mẹ đi lên đầu
Đàn con bé xíu
Líu ríu chạy sau
Con mẹ đẹp sao
Những hòn tơ nhỏ
Chạy như lăn tròn
Trên sân trên cỏ …
Những hòn tơ nhỏ
Chạy như lăn tròn
Trên sân trên cỏ …
***
Chị Võ Thị Sáu
Người con gái trẻ măng
Giặc đem ra bãi bắn
Đi giữa hai hàng lính
Vẫn ung dung mỉm cười
Ngắt một đóa hoa tươi
Chị cài lên mái tóc
Đầu ngẩng cao bất khuất
Ngay trong lúc hy sinh
Bây giờ dưới gốc dương
Chị nằm nghe biển hát
Giặc đem ra bãi bắn
Đi giữa hai hàng lính
Vẫn ung dung mỉm cười
Ngắt một đóa hoa tươi
Chị cài lên mái tóc
Đầu ngẩng cao bất khuất
Ngay trong lúc hy sinh
Bây giờ dưới gốc dương
Chị nằm nghe biển hát
***
Ngủ rồi
Phạm Hổ
Phạm Hổ
Gà mẹ hỏi gà con:
Đã ngủ chưa đấy hả?
Cả đàn gà nhao nhao:
Ngủ cả rồi đấy ạ
Đã ngủ chưa đấy hả?
Cả đàn gà nhao nhao:
Ngủ cả rồi đấy ạ
***
Lời Cô Dạy
mẹ mẹ ơi cô dạy
phải giữ sạch đôi tay
bàn tay mà dây bản
sách áo cũng bẩn ngay
phải giữ sạch đôi tay
bàn tay mà dây bản
sách áo cũng bẩn ngay
mẹ mẹ ơi cô dạy
cãi nhau là không vui
cái miệng nó xinh thế
chỉ nói điều hay thôi
cãi nhau là không vui
cái miệng nó xinh thế
chỉ nói điều hay thôi
***
Tổ ong lủng lẳng trên cành
Trông đầy mật nhộng ngon lành lắm thay
Cáo già nhè nhẹ lên cây
Định rằng lấy được ăn ngay cho giòn
Ong thấy cáo muốn cướp con
Kéo nhau xúm lại vây tròn cáo ta
Châm đầu châm mắt cáo già
Cáo già đau quá phải sa xuống rồi
Ong kia yêu giống yêu nòi
Đồng tâm hiệp lực đuổi loài cáo đi
Trông đầy mật nhộng ngon lành lắm thay
Cáo già nhè nhẹ lên cây
Định rằng lấy được ăn ngay cho giòn
Ong thấy cáo muốn cướp con
Kéo nhau xúm lại vây tròn cáo ta
Châm đầu châm mắt cáo già
Cáo già đau quá phải sa xuống rồi
Ong kia yêu giống yêu nòi
Đồng tâm hiệp lực đuổi loài cáo đi
***
Bóc Lịch
Bế Kiến Quốc
Bóc Lịch
Bế Kiến Quốc
Em cầm tờ lịch cũ
Ngày hôm qua đâu rồi?
Ra ngoài sân hỏi bố
Xoa đầu em bố cười
Ngày hôm qua đâu rồi?
Ra ngoài sân hỏi bố
Xoa đầu em bố cười
Ngày hôm qua ở lại
Trên cành hoa trong vườn
Nụ hồng lớn thêm mãi
Đợi đến ngày tỏa hương
Trên cành hoa trong vườn
Nụ hồng lớn thêm mãi
Đợi đến ngày tỏa hương
Ngày hôm qua ở lại
Trong hạt lúa mẹ trồng
Cánh đồng chờ gặt hái
Chín vàng màu ước mong
Trong hạt lúa mẹ trồng
Cánh đồng chờ gặt hái
Chín vàng màu ước mong
Ngày hôm qua ở lại
Trong vở hồng của con
Con học hành chăm chỉ
Là ngày qua vẫn còn
Trong vở hồng của con
Con học hành chăm chỉ
Là ngày qua vẫn còn
***
Nắng
Nắng
Nắng lên cao theo bố,
Xây thẳng mạch tường vôi.
Rồi chạy vào sân phơi,
Hong thóc khô cho mẹ.
Nắng chạy nhanh lắm nhé,
Chẳng ai đuổi kịp đâu.
Thoắt đã về vườn rau,
Soi cho ông nhặt cỏ.
Rồi xuyên qua cửa sổ,
Nắng giúp bà xâu kim.
Xây thẳng mạch tường vôi.
Rồi chạy vào sân phơi,
Hong thóc khô cho mẹ.
Nắng chạy nhanh lắm nhé,
Chẳng ai đuổi kịp đâu.
Thoắt đã về vườn rau,
Soi cho ông nhặt cỏ.
Rồi xuyên qua cửa sổ,
Nắng giúp bà xâu kim.
***
Chùm hoa dẻ
Bờ cây chen chúc lá
Chùm rẻ treo nơi nào
Gió vê đưa hương lạ
Cứ thơm hoài xôn xao
Bờ cây chen chúc lá
Chùm rẻ treo nơi nào
Gió vê đưa hương lạ
Cứ thơm hoài xôn xao
Bạn trai vin cành hái
Bạn gái lượm đầy tay
Bạn trai túi áo đầy
Bạn gái cài sau nón
Bạn gái lượm đầy tay
Bạn trai túi áo đầy
Bạn gái cài sau nón
Chùm này hoa vàng rộm
Rủ nhau dành tặng cô
Lớp học chưa đến giờ
Đã thơm bàn cô giáo
Rủ nhau dành tặng cô
Lớp học chưa đến giờ
Đã thơm bàn cô giáo
***
Thương ông
Tú Mỡ
Thương ông
Tú Mỡ
Ông bị đau chân
Nó sưng nó tấy
Đi phải chống gậy
Khập khiễng khập khà
Bước lên thềm nhà
Nhấc chân khó quá
Thấy ông nhăn nhó
Việt chơi ngoài sân
Lon ton lại gần
Âu yếm nhanh nhảu
– Ông vịn vai cháu
Cháu đỡ ông lên
Nó sưng nó tấy
Đi phải chống gậy
Khập khiễng khập khà
Bước lên thềm nhà
Nhấc chân khó quá
Thấy ông nhăn nhó
Việt chơi ngoài sân
Lon ton lại gần
Âu yếm nhanh nhảu
– Ông vịn vai cháu
Cháu đỡ ông lên
Ông bước lên thềm
Trong lòng vui sướng
Quẳng gậy cúi xuống
Quên cả đớn đau
Ôm cháu xoa đầu
– Hoan hô thằng bé!
Bé thế mà khỏe
Vì nó thương ông.
Trong lòng vui sướng
Quẳng gậy cúi xuống
Quên cả đớn đau
Ôm cháu xoa đầu
– Hoan hô thằng bé!
Bé thế mà khỏe
Vì nó thương ông.
(Đôi mắt sáng trong
Việt ta thủ thỉ:
– Khi nào ông đau
Ông nói mấy câu
"Không đau! Không đau!"
Dù đau đến đâu
Khỏi ngay lập tức.
Việt ta thủ thỉ:
– Khi nào ông đau
Ông nói mấy câu
"Không đau! Không đau!"
Dù đau đến đâu
Khỏi ngay lập tức.
Ông phải phì cười:
– Ừ, ông theo lời
Thử xem có nghiệm:
"Không đau! Không đau!"
Và ông gật đầu:
– Khỏi rồi! Tài nhỉ"
Việt ta thích chí:
– Cháu đã bảo mà… !
Và móc túi ra
– Biếu ông cái kẹo!)
– Ừ, ông theo lời
Thử xem có nghiệm:
"Không đau! Không đau!"
Và ông gật đầu:
– Khỏi rồi! Tài nhỉ"
Việt ta thích chí:
– Cháu đã bảo mà… !
Và móc túi ra
– Biếu ông cái kẹo!)
***
Mùa thu của em
Mùa thu của em
Mùa thu của em
Là vàng hoa cúc
Như nghìn con mắt
Mở nhìn trời êm.
Là vàng hoa cúc
Như nghìn con mắt
Mở nhìn trời êm.
Mùa thu của em
Là xanh cốm mới
Mùi hương như gợi
Từ màu lá sen
Là xanh cốm mới
Mùi hương như gợi
Từ màu lá sen
Mùa thu của em
Rước đèn họp bạn
Hội rằm tháng tám
Chị Hằng xuống xem
Rước đèn họp bạn
Hội rằm tháng tám
Chị Hằng xuống xem
Ngôi trường thân quen
Bạn thầy mong đợi
Lật trang vở mới
Em vào mùa thu.
Bạn thầy mong đợi
Lật trang vở mới
Em vào mùa thu.
***
Tí Xíu
Ngô Văn Phú
Tí Xíu
Ngô Văn Phú
Gọi là Tí Xíu
Mà chẳng bé đâu
Tí biết lấy rau
Đem về cho mẹ
Tí biết nấu nướng
Hai bữa cơm canh
Tí còn nhờ ông
Pha thanh tre cật
Tí ngồi Tí vót
Được mười cây chông
Gởi đồn biên phòng
Đánh quân cướp nước.
Mà chẳng bé đâu
Tí biết lấy rau
Đem về cho mẹ
Tí biết nấu nướng
Hai bữa cơm canh
Tí còn nhờ ông
Pha thanh tre cật
Tí ngồi Tí vót
Được mười cây chông
Gởi đồn biên phòng
Đánh quân cướp nước.
***
Cứ mỗi độ thu sang
Hoa cúc lại nở vàng
Ngoài vườn hương thơm ngát
Ong bướm bay rộn ràng
Hoa cúc lại nở vàng
Ngoài vườn hương thơm ngát
Ong bướm bay rộn ràng
Em cắp sách tới trường
Nắng tươi rải trên đường
Trời xanh thay áo mới
Đẹp sao lúc thu sang
Nắng tươi rải trên đường
Trời xanh thay áo mới
Đẹp sao lúc thu sang
***
Cô giáo em
Sáng nào em đến lớp
Cũng thấy cô đến rồi
Đáp lời chào cô ạ
Cô mỉm cười thật tươi
cô dậy em tập viết
Gió đưa thoảng hương nhài
Nắng ghé vào cửa lớp
Xem chúng em học bài
Những lời cô giáo giảng
Ấm trang vở thơm tho
Yêu thương em nhớ mãi
Những điểm 10 cô cho.
Cũng thấy cô đến rồi
Đáp lời chào cô ạ
Cô mỉm cười thật tươi
cô dậy em tập viết
Gió đưa thoảng hương nhài
Nắng ghé vào cửa lớp
Xem chúng em học bài
Những lời cô giáo giảng
Ấm trang vở thơm tho
Yêu thương em nhớ mãi
Những điểm 10 cô cho.
***
Sân nhà em sáng quá
Nhờ ánh trăng sáng ngời
Trăng tròn như cái đĩa
Lơ lửng mà không rơi
Nhờ ánh trăng sáng ngời
Trăng tròn như cái đĩa
Lơ lửng mà không rơi
Những đêm nào trăng khuyết
Trông giống con thuyền trôi
Em đi trăng theo bước
Như muốn cùng đi chơi!
Trông giống con thuyền trôi
Em đi trăng theo bước
Như muốn cùng đi chơi!
***
Bút chì xanh đỏ
Bút chì xanh đỏ
Em gọt hai đầu
Em thử hai màu
Xanh tươi, đỏ thắm
Em gọt hai đầu
Em thử hai màu
Xanh tươi, đỏ thắm
Em vẽ làng xóm
Tre xanh lúa xanh
Sông máng lượn quanh
Một dòng xanh mát
Tre xanh lúa xanh
Sông máng lượn quanh
Một dòng xanh mát
Trời mây bát ngát
Xanh ngắt mùa thu
Xanh màu ước mơ
Em quay đầu đỏ
Xanh ngắt mùa thu
Xanh màu ước mơ
Em quay đầu đỏ
Vẽ nhà em ở
Mái ngói đỏ tươi
Trường học trên đồi
Em tô đỏ thắm
Mái ngói đỏ tươi
Trường học trên đồi
Em tô đỏ thắm
Cây gạo đầu xóm
Hoa nở chói ngời
A! Nắng lên rồi
Mặt trời đỏ chót
Hoa nở chói ngời
A! Nắng lên rồi
Mặt trời đỏ chót
Lá cờ Tổ quốc
Bay giữa trời xanh
Chị ơi bức tranh
Quê ta đẹp quá!".
Bay giữa trời xanh
Chị ơi bức tranh
Quê ta đẹp quá!".
***
Vào xem nhà máy
Vào xem nhà máy
Sửa chữa ô tô
Ở vùng ngoại ô
Mới vừa kiến thiết
Sửa chữa ô tô
Ở vùng ngoại ô
Mới vừa kiến thiết
Tôi thấy la liệt
Máy nhỏ máy to
Cái kêu ro ro
Cái kêu huýt huýt
Cái thổi xuỵt xuỵt
Cái thét ào ào
Rầm rập xôn xao
Nhịp nhàng răm rắp
Máy nhỏ máy to
Cái kêu ro ro
Cái kêu huýt huýt
Cái thổi xuỵt xuỵt
Cái thét ào ào
Rầm rập xôn xao
Nhịp nhàng răm rắp
***
Cánh đồng lúa chín
Trúc Mai
Trúc Mai
Ánh nắng ban mai trải xuống cánh đồng vàng óng, xua tan dần hơi lạnh muà đông. Lúa nặng trĩu bông, ngả đầu vào nhau, thoang thoảng hương thơm. Từng cơn gió nhẹ làm cả biển lúa vàng rung rinh như gợn sóng. Đàn chim gáy ở đâu bay về gù vang cánh đồng, như hoà nhịp với tiếng hát trên các thửa ruộng. Các tổ lao động đang thoăn thoắt đưa tay hái, xén ngang từng bụi lúa. Nón trắng nhấp nhô, mọi người dàn thành hàng ngang như một đoàn quân đang nhịp nhàng tiến bước.
Ngày mùa, cánh đồng lúa trông thật là đẹp mắt.
Ngày mùa, cánh đồng lúa trông thật là đẹp mắt.
***
Mưa rồi, trời mưa to quá! Gió ném rào rào từng vốc nước xuống mặt đường. Gió lay cây rồi giật ra từng nắm lá tung lên trời.
Giữa cảnh ấy, trên cây sấu già kia có hai con chim. Con chim bé run rẩy kêu:
– Chíp ! Chíp !
Chim lớn dỗ dành:
– Ti ri… ti ri…
Không ai biết trên cây sấu ấy có con chim lớn đang che chở cho con chim bé dưới trời mưa gió.
Sáng hôm sau, khi tia nắng óng ánh vừa rơi xuống chỗ ẩn nấp, con chim lớn mở choàng mắt. Nó giũ giũ lông cánh cho khô rồi khẽ nhích ra ngoài. Tia nắng ấm vừa vặn rơi xuống đúng chỗ con chim non đang ngái ngủ, lông cánh vẫn khô nguyên.
Giữa cảnh ấy, trên cây sấu già kia có hai con chim. Con chim bé run rẩy kêu:
– Chíp ! Chíp !
Chim lớn dỗ dành:
– Ti ri… ti ri…
Không ai biết trên cây sấu ấy có con chim lớn đang che chở cho con chim bé dưới trời mưa gió.
Sáng hôm sau, khi tia nắng óng ánh vừa rơi xuống chỗ ẩn nấp, con chim lớn mở choàng mắt. Nó giũ giũ lông cánh cho khô rồi khẽ nhích ra ngoài. Tia nắng ấm vừa vặn rơi xuống đúng chỗ con chim non đang ngái ngủ, lông cánh vẫn khô nguyên.
***
Ông bác sĩ già
Ngô Quân Miện
Ông bác sĩ già
Ngô Quân Miện
Đêm ấy, bé Vân sốt cao, phải vào bệnh viện. Em lo lắng nhìn ông bác sĩ già đeo kính trắng, cổ đeo cái ống nghe như chiếc vòng bạc. Khi khám cho Vân, đôi mày ông cứ nhíu lại như nghĩ ngợi điều gì. Cuối cùng, đôi mắt ông sáng lên làm mẹ và Vân thấy nhẹ cả người: "Cháu bị cảm thôi! Chị cứ yên tâm".
Đêm ấy, Vân thức dậy mấy lần. Lần nào Vân cũng thấy cái bóng áo trắng và những bước chân vội vã của ông đi qua. Mẹ bảo: "Đêm nay, có bốn, năm ca cấp cứu. Bác sĩ làm việc suốt đêm!".
Đến bây giờ, Vân vẫn không quên được khuôn mặt hiền từ, mái tóc sợi đen sợi trắng, đôi mắt đầy yêu thương và lo lắng của ông.
Đêm ấy, Vân thức dậy mấy lần. Lần nào Vân cũng thấy cái bóng áo trắng và những bước chân vội vã của ông đi qua. Mẹ bảo: "Đêm nay, có bốn, năm ca cấp cứu. Bác sĩ làm việc suốt đêm!".
Đến bây giờ, Vân vẫn không quên được khuôn mặt hiền từ, mái tóc sợi đen sợi trắng, đôi mắt đầy yêu thương và lo lắng của ông.
***
Chú gà trống ưa dậy sớm
Mấy hôm nay trời rét cóng tay. Càng về sáng, tiết trời càng lạnh giá. trong bếp, bác mèo mướp vẫn nằm lì bên đống tro ấm. Bác lim dim đôi mắt, luôn miệng gừ gừ kêu: "Eo ôi! Rét! Rét!".
Thế nhưng mới sớm tinh mơ, chú gà trống đã chạy tót ra giữa sân. Chú vươn mình, dang đôi cánh to, khoẻ như hai chiếc quạt, vỗ cánh phành phạch. cái mào đỏ rực. Chú rướn cổ lên gáy "o…o!" vang cả xóm. Bộ lông màu tía trông thật đẹp mắt. Chú chạy đi chạy lại quanh sân, đôi đùi mập mạp chắc nịch.
Thế nhưng mới sớm tinh mơ, chú gà trống đã chạy tót ra giữa sân. Chú vươn mình, dang đôi cánh to, khoẻ như hai chiếc quạt, vỗ cánh phành phạch. cái mào đỏ rực. Chú rướn cổ lên gáy "o…o!" vang cả xóm. Bộ lông màu tía trông thật đẹp mắt. Chú chạy đi chạy lại quanh sân, đôi đùi mập mạp chắc nịch.
***
Xe lu và xe ca
Phong Thu
Phong Thu
Xe lu và xe ca cùng đi trên đường với nhau. Thấy xe lu đi chậm. xe ca chế:
– Cậu đi như con rùa ấy! Xem tớ đây này!
Nói rồi, xe ca phóng vụt lên, bỏ xe lu ở tít đằng sau. Xe ca tưởng mình thế là giỏi lắm.
Tới một quãng đường bị hỏng, xe ca phải đỗ lại vì lầy lội quá. Bấy giờ xe lu mới tiến lên. Khi đám đá hộc và đá cuội ngổn ngang đổ xuống, xe lu liền lăn qua lăn lại cho phẳng lì. Nhờ vậy mà xe ca mới tiếp tục lên đường.
Từ đấy xe ca không chế giễu xe lu nữa. Xe ca hiểu đã hiểu rằng: công việc của xe lu là như vậy.
– Cậu đi như con rùa ấy! Xem tớ đây này!
Nói rồi, xe ca phóng vụt lên, bỏ xe lu ở tít đằng sau. Xe ca tưởng mình thế là giỏi lắm.
Tới một quãng đường bị hỏng, xe ca phải đỗ lại vì lầy lội quá. Bấy giờ xe lu mới tiến lên. Khi đám đá hộc và đá cuội ngổn ngang đổ xuống, xe lu liền lăn qua lăn lại cho phẳng lì. Nhờ vậy mà xe ca mới tiếp tục lên đường.
Từ đấy xe ca không chế giễu xe lu nữa. Xe ca hiểu đã hiểu rằng: công việc của xe lu là như vậy.
***
Bến Nhà Rồng
Đoàn Giỏi
Đoàn Giỏi
Nền trời rực hồng. Từng đàn chim én chao lượn, bay ra phía biển. Những con tàu sơn trắng đậu san sát, tung bay cờ đủ màu của các nước. Trông chúng như những toà lâu đài nổi, ẩn hiện giữa sương mù và làn khói nước nhè nhẹ cuốn lên trong gió ban mai.
Một hồi còi rền mặt sông. Hùng hỏi ông:
– Cháu nghe nói mấy chú hoa tiêu biết hết những chỗ sâu, cạn, những chỗ có đá ngầm trên sông này phải không ông?
– Đúng!
– Giỏi quá ông nhỉ!
– Nhưng Bác Hồ mới là người hoa tiêu tài giỏi nhất. Cách đây bảy mươi năm, từ bến cảng này, Bác đã ra đi tìm đường cứu nước. Bác đã lái con thuyền Tổ quốc Việt Nam vượt muôn trùng sóng gió, đến bến bờ Độc lập, Thống nhất ngày nay đấy, cháu ạ!
Một hồi còi rền mặt sông. Hùng hỏi ông:
– Cháu nghe nói mấy chú hoa tiêu biết hết những chỗ sâu, cạn, những chỗ có đá ngầm trên sông này phải không ông?
– Đúng!
– Giỏi quá ông nhỉ!
– Nhưng Bác Hồ mới là người hoa tiêu tài giỏi nhất. Cách đây bảy mươi năm, từ bến cảng này, Bác đã ra đi tìm đường cứu nước. Bác đã lái con thuyền Tổ quốc Việt Nam vượt muôn trùng sóng gió, đến bến bờ Độc lập, Thống nhất ngày nay đấy, cháu ạ!
***
Đàn bê của anh Hồ Giáo
Phượng Vũ
Phượng Vũ
Bây giờ đã sang tháng ba. Đồng cỏ Ba Vì vẫn giữ nguyên vẻ đẹp như hồi đầu xuân. Không khí trong lành và rất ngọt ngào. Bầu trời cao vút, trập trùng những đám mây trắng…
Giáo đứng trên đồng cỏ đã lâu lắm. Đàn bê ăn quanh quẩn ở bên anh.
Giống như những đứa trẻ quấn quýt bên cạnh mẹ, đàn bê cứ quẩn vào chân anh. Chúng vừa ăn vừa đùa nghịch. Những con bê đực, y hệt những em bé trai khoẻ mạnh, chốc chốc lại ngừng ăn, nhảy quẩng lên rồi chạy đuổi nhau thành một vòng tròn chung quanh Giáo…Những con bê cái thì khác hẳn. Chúng rụt rè chẳng khác nào những em gái được bà chiều, lúc nào cũng chăm bẵm không dám đi chơi xa… Chúng ăn nhỏ nhẹ, từ tốn. Thỉnh thoảng một con, chừng như nhớ mẹ, chạy qua chỗ Giáo, dụi mõm vào người anh nũng nịu. Con khó tính hay vòi cứ sán vào lòng Giáo rồi quơ quơ đôi chân lên như là đòi bế.
Giáo đứng trên đồng cỏ đã lâu lắm. Đàn bê ăn quanh quẩn ở bên anh.
Giống như những đứa trẻ quấn quýt bên cạnh mẹ, đàn bê cứ quẩn vào chân anh. Chúng vừa ăn vừa đùa nghịch. Những con bê đực, y hệt những em bé trai khoẻ mạnh, chốc chốc lại ngừng ăn, nhảy quẩng lên rồi chạy đuổi nhau thành một vòng tròn chung quanh Giáo…Những con bê cái thì khác hẳn. Chúng rụt rè chẳng khác nào những em gái được bà chiều, lúc nào cũng chăm bẵm không dám đi chơi xa… Chúng ăn nhỏ nhẹ, từ tốn. Thỉnh thoảng một con, chừng như nhớ mẹ, chạy qua chỗ Giáo, dụi mõm vào người anh nũng nịu. Con khó tính hay vòi cứ sán vào lòng Giáo rồi quơ quơ đôi chân lên như là đòi bế.
***
Bé Hoa
Việt Tâm
Việt Tâm
Bây giờ Hoa đã là chị rồi. Mẹ có thêm em Nụ. Em Nụ da đỏ hồng đẹp thật. em Nụ cũng đã lớn lên nhiều. Em ngủ ít hơn trước, có lúc mắt em mở to, vừa đen vừa tròn, cứ nhìn Hoa mãi. Hoa yêu em lắm. Hoa thích đưa võng ru cho em ngủ.
Đêm nay Hoa hát hết cả bài hát mà mẹ vẫn chưa về. Từ ngày bố đi bộ đội, mẹ bận việc nhiều hơn. Em Nụ đã ngủ. Bây giờ Hoa phải viết thư cho bố. Vặn to đèn, Hoa ngồi trên ghế, nắn nót viết từng chữ:
Bố ạ,
Em Nụ ở nhà ngoan lắm. Nó ngủ cũng ngoan nữa. Con hết cả bài hát ru em rồi. Bao giờ bố về, bố dạy thêm bài khác cho con. Dạy bài thật hay ấy, bố nhé!
Đêm nay Hoa hát hết cả bài hát mà mẹ vẫn chưa về. Từ ngày bố đi bộ đội, mẹ bận việc nhiều hơn. Em Nụ đã ngủ. Bây giờ Hoa phải viết thư cho bố. Vặn to đèn, Hoa ngồi trên ghế, nắn nót viết từng chữ:
Bố ạ,
Em Nụ ở nhà ngoan lắm. Nó ngủ cũng ngoan nữa. Con hết cả bài hát ru em rồi. Bao giờ bố về, bố dạy thêm bài khác cho con. Dạy bài thật hay ấy, bố nhé!
***
Làm Anh
Lâm Thị Thanh Nhàn
Lâm Thị Thanh Nhàn
Làm anh
Làm anh khó lắm
Phải đâu chuyện đùa
Với em gái bé
Phải người lớn cơ
Làm anh khó lắm
Phải đâu chuyện đùa
Với em gái bé
Phải người lớn cơ
Khi em bé khóc
Anh phải dỗ dành
Lúc em bé ngã
Anh nâng dịu dàng.
Anh phải dỗ dành
Lúc em bé ngã
Anh nâng dịu dàng.
Me cho quà bánh
Chia em phần hơn
Có đồ chơi đẹp
Cũng nhường em luôn
Chia em phần hơn
Có đồ chơi đẹp
Cũng nhường em luôn
Làm anh thật khó
Nhưng mà thật vui
Ai yêu em bé
Thì làm được thôi.
Nhưng mà thật vui
Ai yêu em bé
Thì làm được thôi.
***
Cái trống trường em
Thanh Hào
Thanh Hào
Cái trống trường em
Mùa hè cũng nghỉ
Suốt ba tháng liền
Trống nằm ngẫm nghĩ
Buồn không hả trống?
Trong những ngày hè
Bọn mình đi vắng
Chỉ còn tiếng ve..
Cái trống lặng yên
nghiêng đầu trên giá
Chắc thấy chúng em
nó mừng vui quá
Kìa trống đang gọi
thùng thùng thùng thùng…
Vào năm học mới
Rộn vang tưng bừng.
Mùa hè cũng nghỉ
Suốt ba tháng liền
Trống nằm ngẫm nghĩ
Buồn không hả trống?
Trong những ngày hè
Bọn mình đi vắng
Chỉ còn tiếng ve..
Cái trống lặng yên
nghiêng đầu trên giá
Chắc thấy chúng em
nó mừng vui quá
Kìa trống đang gọi
thùng thùng thùng thùng…
Vào năm học mới
Rộn vang tưng bừng.
***
Con Chim Chiền Chiện
Con chim chiền chiện
Bay vút vút cao
Lòng đầy yêu mến
Khúc hát ngọt ngào
Bay vút vút cao
Lòng đầy yêu mến
Khúc hát ngọt ngào
Chim bay chim sà
Lúa tròn bụng sữa
Đồng quê chan chứa
Những lời chim ca
Lúa tròn bụng sữa
Đồng quê chan chứa
Những lời chim ca
Bay cao cao vút
Chim biến mất rồi
Chỉ còn tiếng hót
Làm xanh da trời
Chim biến mất rồi
Chỉ còn tiếng hót
Làm xanh da trời
***
Chiếc Xe Lu
Tớ là chiếc xe lu
Người tớ to lù lù
Con đường nào mới đắp
Tớ san bằng tăm tắp
Con đường nào rải nhựa
Tớ là phẳng như lụa
Trời nóng như lửa thiêu
Tớ vẫn lăn đều đều
Trời lạnh như ướp đá
Tớ càng lăn vội vã.
Mau chóng xong đường này
Cho các bạn trồng cây
Xe cộ bon bon chạy
Rộn rịp người qua lại.
Rồi tớ lại ra đi
Cái bụng sôi ầm ì
Ngửi thấy mùi đất mới
Quãng đường xa đang đợi
Tớ là chiếc xe lu
Đừng chê tớ lù đù.
Người tớ to lù lù
Con đường nào mới đắp
Tớ san bằng tăm tắp
Con đường nào rải nhựa
Tớ là phẳng như lụa
Trời nóng như lửa thiêu
Tớ vẫn lăn đều đều
Trời lạnh như ướp đá
Tớ càng lăn vội vã.
Mau chóng xong đường này
Cho các bạn trồng cây
Xe cộ bon bon chạy
Rộn rịp người qua lại.
Rồi tớ lại ra đi
Cái bụng sôi ầm ì
Ngửi thấy mùi đất mới
Quãng đường xa đang đợi
Tớ là chiếc xe lu
Đừng chê tớ lù đù.
***
Bên thềm gió mát
Bé nặn đồ chơi
Mèo nằm vẫy đuôi
Tròn xoe đôi mắt
Bé nặn đồ chơi
Mèo nằm vẫy đuôi
Tròn xoe đôi mắt
"Đây là quả thị
đây là quả na
quả này phần mẹ
quả này phần cha"
đây là quả na
quả này phần mẹ
quả này phần cha"
"Đây là thằng chuột
Tặng riêng chú mèo"
Mèo ta thích chí
Vểnh râu "meo meo"
Tặng riêng chú mèo"
Mèo ta thích chí
Vểnh râu "meo meo"
***
ĐÀN KIẾN
Một đàn kiến nhỏ
Chạy ngược chạy xuôi
Chẳng ra hàng một
Chẳng thành hàng đôi
Đang chạy bên này
Lại sang bên nọ
Cắm cổ cắm đầu
Kìa trông xấu quá
Chúng em vào lớp
Sóng bước hai hàng
Chẳng như kiến nọ
Rối tinh cả đàn.
Chạy ngược chạy xuôi
Chẳng ra hàng một
Chẳng thành hàng đôi
Đang chạy bên này
Lại sang bên nọ
Cắm cổ cắm đầu
Kìa trông xấu quá
Chúng em vào lớp
Sóng bước hai hàng
Chẳng như kiến nọ
Rối tinh cả đàn.
***
Bố làm thợ mộc
Ngô Quân Miện
Ngô Quân Miện
Tuấn chăm chú ngắm nghía từng động tác của bố. Cái bào của bố lướt trên mặt tấm ván cứ y như con tàu lướt trên mặt biển, mà đám vỏ bào đùn lên cứ y như sóng biển cuộn trào. Cái con tàu hình khối vuông dài lao vút lên trước, rồi lùi lại sau. Những làn sóng, lúc thì cong vồng, lúc thì loăn xoăn, đợt thì màu vàng, đợt thì màu nâu, màu hồng, ùn lên phía trước mũi tàu…
Gỗ của bố thường chỉ là những cái thùng cũ, những mảnh ván thừa, nhiều khi lấm lem đất cát. Nhưng khi lưỡi bào, lưỡi đục của bố đã gọt hết lượt da ngoài xấu xí đi, thì mặt gỗ nào hiện ra cũng đẹp.
Tuấn rất yêu cái mùi hương gỗ. Tối tối, Tuấn đi ngủ, hương gỗ như còn theo Tuấn vào trong cả giấc mơ.
Gỗ của bố thường chỉ là những cái thùng cũ, những mảnh ván thừa, nhiều khi lấm lem đất cát. Nhưng khi lưỡi bào, lưỡi đục của bố đã gọt hết lượt da ngoài xấu xí đi, thì mặt gỗ nào hiện ra cũng đẹp.
Tuấn rất yêu cái mùi hương gỗ. Tối tối, Tuấn đi ngủ, hương gỗ như còn theo Tuấn vào trong cả giấc mơ.
***
Hoa mai vàng
(theo "Mùa xuân và phong tục Việt Nam")
(theo "Mùa xuân và phong tục Việt Nam")
Hoa mai cũng có năm cánh như hoa đào, nhưng cánh hoa mai to hơn cánh hoa đào một chút. Những nụ mai không phô hồng mà ngời xanh màu ngọc bích. Sắp nở, nụ mai mới phô vàng. Khi nở, cánh hoa mai xoè ra mịn màng như lụa. Những cánh hoa ánh lên một sắc vàng muốt, mượt mà. Một mùi thơm lựng như nếp hương phảng phất bay ra. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào. Vì thế, khi cành mai rung rinh cười với gió xuân, ta liên tưởng đến hình ảnh một đàn bướm vàng rập rờn bay lượn.
***
Mùa xuân đến
Nguyễn Kiên
Mùa xuân đến
Nguyễn Kiên
Hoa mận vừa tàn thì mùa xuân đến. Bầu trời ngày thêm xanh. Nắng vàng ngày càng rực rỡ. Vườn cây lại đâm chồi, nảy lộc. Rồi vườn cây ra hoa. Hoa bưởi nồng nàn. Hoa nhãn ngọt. Hoa cau thoảng qua. Vườn cây lại đầy tiếng chim và bóng chim bay nhảy. Những thím chích choè nhanh nhảu. Những chú khướu lắm điều. Những anh chào mào đỏm dáng. Những bác cu gáy trầm ngâm…
Chú chim sâu vui cùng vườn cây và các loài chim bạn. Nhưng trong trí nhớ thơ ngây của chú còn mãi mãi sáng ngời hình ảnh một cành hoa mận trắng, biết nở cuối đông để báo trước mùa xuân tới.
Chú chim sâu vui cùng vườn cây và các loài chim bạn. Nhưng trong trí nhớ thơ ngây của chú còn mãi mãi sáng ngời hình ảnh một cành hoa mận trắng, biết nở cuối đông để báo trước mùa xuân tới.
***
Trần Quốc Toản ra quân
Nguyễn Huy Tưởng
Nguyễn Huy Tưởng
Sáng hôm ấy, Trần Quốc Toản dậy sớm từ biệt mẹ già:
– Con đi phen này thề sống chết với giặc. Bao giờ đất nước được yên, con mới trở về…
Bà mẹ nói:
– Con đi vì nước nên mẹ chẳng giữ. Mẹ chỉ có một mình con. Mẹ mong con chóng thắng giặc trở về, để mẹ con ta sớm được sum họp.
Quốc Toản lạy mẹ rồi bước ra sân. Trời vừa rạng sáng. Mình mặc áo bào đỏ, vai mang cung tên, lưng đeo thanh gươm báu. Quốc Toản ngồi trên con ngựa trắng phau. Theo sau Quốc Toản là người tướng già và sáu trăm dũng sĩ, nón nhọn, giáo dài. Đoàn quân hăm hở ra đi trong tiếng chiêng trống rập rình.
Đoàn quân đã đi xa. Bà con ra tiễn vẫn còn trông thấy lá cờ đỏ thêu sáu chữ vàng căng lên trong gió.
– Con đi phen này thề sống chết với giặc. Bao giờ đất nước được yên, con mới trở về…
Bà mẹ nói:
– Con đi vì nước nên mẹ chẳng giữ. Mẹ chỉ có một mình con. Mẹ mong con chóng thắng giặc trở về, để mẹ con ta sớm được sum họp.
Quốc Toản lạy mẹ rồi bước ra sân. Trời vừa rạng sáng. Mình mặc áo bào đỏ, vai mang cung tên, lưng đeo thanh gươm báu. Quốc Toản ngồi trên con ngựa trắng phau. Theo sau Quốc Toản là người tướng già và sáu trăm dũng sĩ, nón nhọn, giáo dài. Đoàn quân hăm hở ra đi trong tiếng chiêng trống rập rình.
Đoàn quân đã đi xa. Bà con ra tiễn vẫn còn trông thấy lá cờ đỏ thêu sáu chữ vàng căng lên trong gió.
***
Cái ổ gà
Hoàng Anh Đường
Cái ổ gà
Hoàng Anh Đường
Chiều nay, Dũng đứng chơi trước cửa chờ đón bố về. Dũng nhìn xe cộ và mọi người qua đường. Một bác chở một bó củi sau xe đạp, định tránh ổ gà thì một chiếc xe khác ở phía trước xô tới. Bác luống cuống đưa luôn xe xuống ổ gà. Bó củi lọc xọc, đứt dây. rơi vung vãi. Bác suýt ngã, vội vàng xuống xe, lúng túng nhặt từng que củi. Bọn trẻ cứ đứng mà cười.
Lát sau, một chiếc xe khác lại gặp phải ổ gà; sau xe có một em bé. Bà mẹ tay lái loạng choạng, cũng suýt ngã. Rồi đường vắng dần, xe qua lại thưa thớt đi.
Bố về. Hết chuyện này đến chuyện khác, cuối cùng Dũng kể cho bố nghe về cái ổ gà. Dũng chưa kể hết, bố đã hỏi ngay:
– Thế con cứ đứng mà xem à? Sao con không lấp nó đi?
Dũng đớ ra! Có thế mà cũng không nghĩ đến!
Dũng ấp úng:
– Con quên mất!
Dũng vội đi lấy cái xô và cái xẻng con vẫn xúc cát chơi. Hai bố con ra đến đường thì cái ổ gà tai ác đã được lấp phẳng. Chắc là một bạn nào đó đã kể cho bố bạn ấy nghe trước Dũng. Dũng thấy tiếc quá!
Lát sau, một chiếc xe khác lại gặp phải ổ gà; sau xe có một em bé. Bà mẹ tay lái loạng choạng, cũng suýt ngã. Rồi đường vắng dần, xe qua lại thưa thớt đi.
Bố về. Hết chuyện này đến chuyện khác, cuối cùng Dũng kể cho bố nghe về cái ổ gà. Dũng chưa kể hết, bố đã hỏi ngay:
– Thế con cứ đứng mà xem à? Sao con không lấp nó đi?
Dũng đớ ra! Có thế mà cũng không nghĩ đến!
Dũng ấp úng:
– Con quên mất!
Dũng vội đi lấy cái xô và cái xẻng con vẫn xúc cát chơi. Hai bố con ra đến đường thì cái ổ gà tai ác đã được lấp phẳng. Chắc là một bạn nào đó đã kể cho bố bạn ấy nghe trước Dũng. Dũng thấy tiếc quá!
***
Cây xoài của ông em
Đoàn Giỏi
Cây xoài của ông em
Đoàn Giỏi
Ông em trồng cây xoài cát này trước sân, khi em còn đi lẫm chẫm. Cuối đông, hoa nở trắng cành. Trông từng chùm quả to, đu đưa theo gió đầu hè em càng nhớ ông. Mùa xoài nào, mẹ em cũng chọn những quả chín mọng, vàng đẹp và to nhất, bày lên bàn thờ ông.
Xoài thanh ca, xoài voi, xoài tượng…đều ngon. Nhưng em thích xoài cát nhất. Mùi thơm dịu dàng, vị ngọt đậm đà, màu sắc đẹp, quả lại to.
Ăn với xoài cát chín trẩy từ cây của ông em trồng, kèm với xôi nếp hương, thì đối với em không thứ quà gì ngon bằng.
Xoài thanh ca, xoài voi, xoài tượng…đều ngon. Nhưng em thích xoài cát nhất. Mùi thơm dịu dàng, vị ngọt đậm đà, màu sắc đẹp, quả lại to.
Ăn với xoài cát chín trẩy từ cây của ông em trồng, kèm với xôi nếp hương, thì đối với em không thứ quà gì ngon bằng.
***
Truyện vui về cây thì là
Văn học dân gian Việt Nam (Trịnh Mạnh kể)
Văn học dân gian Việt Nam (Trịnh Mạnh kể)
Ngày xưa, cây cối trên trái đất chưa có tên gọi. Trời bèn gọi các cây lên để đặt cho mỗi loại cây một cái tên. Nghe tin đó, đám cối mừng lắm và mỗi loại đều cử một cây lên trời để nhận tên.
Lên đến trời, trên một bãi rộng, các cây, to, nhỏ, cao, thấp đứng chen chúc nhau. Trời ngồi trên một gò cao, lần lượt đặt tên cho các cây to rồi đến các cây nhỏ. Trời trỏ tay vào từng cây và đặt tên:
– Chú thì ta đặt tên cho là cây Dừa.
– Chú thì ta đặt tên cho là cây Cau.
– Chú thì ta đặt tên cho là cây Mít.
– Chú thì tên là cây Nhãn.
– Chú thì tên là cây Hồng…
Trời nói mãi, mỏi cả mồm mà vẫn chưa hết. Vì vậy, lúc đầu trời còn nói câu dài. Về sau, Trời chỉ nói vắn tắt:
– Chú thì là cây Cải.
– Chú là cây Ớt.
– Chú là cây Tỏi.
Khi tất cả các cây đều đã có tên, trời tưởng hết, bỗng còn một cây tiến đến chỗ trời để xin đặt tên. Trời nhìn thấy một cây nhỏ xíu như que hương, thân mảnh khảnh, lá lăn tăn. Trời hỏi:
– Chú bé tí xíu, có ích gì mà cũng xin đặt tên?
Cây nhỏ liền thưa:
– Thưa Trời, con rất có ích. Khi nấu canh riêu cá hoặc làm món ăn như chả cá, chả mực mà không có con thì mất cả ngon.
Trời liền bảo:
– Ừ, ta sẽ nghĩ cho một cái tên. Tên chú thì… là…
Trời còn đang suy nghĩ, chưa biết nên đặt tên là gì, khi nhìn xuống thì cây nhỏ đã chạy đi xa rồi. Nó mừng rỡ nói với bạn bè: Trời đặt cho tôi là cây"Thì Là"!
Lên đến trời, trên một bãi rộng, các cây, to, nhỏ, cao, thấp đứng chen chúc nhau. Trời ngồi trên một gò cao, lần lượt đặt tên cho các cây to rồi đến các cây nhỏ. Trời trỏ tay vào từng cây và đặt tên:
– Chú thì ta đặt tên cho là cây Dừa.
– Chú thì ta đặt tên cho là cây Cau.
– Chú thì ta đặt tên cho là cây Mít.
– Chú thì tên là cây Nhãn.
– Chú thì tên là cây Hồng…
Trời nói mãi, mỏi cả mồm mà vẫn chưa hết. Vì vậy, lúc đầu trời còn nói câu dài. Về sau, Trời chỉ nói vắn tắt:
– Chú thì là cây Cải.
– Chú là cây Ớt.
– Chú là cây Tỏi.
Khi tất cả các cây đều đã có tên, trời tưởng hết, bỗng còn một cây tiến đến chỗ trời để xin đặt tên. Trời nhìn thấy một cây nhỏ xíu như que hương, thân mảnh khảnh, lá lăn tăn. Trời hỏi:
– Chú bé tí xíu, có ích gì mà cũng xin đặt tên?
Cây nhỏ liền thưa:
– Thưa Trời, con rất có ích. Khi nấu canh riêu cá hoặc làm món ăn như chả cá, chả mực mà không có con thì mất cả ngon.
Trời liền bảo:
– Ừ, ta sẽ nghĩ cho một cái tên. Tên chú thì… là…
Trời còn đang suy nghĩ, chưa biết nên đặt tên là gì, khi nhìn xuống thì cây nhỏ đã chạy đi xa rồi. Nó mừng rỡ nói với bạn bè: Trời đặt cho tôi là cây"Thì Là"!
***
Bé Mai trở thành người lớn như thế nào
(Phỏng theo sách tập đọc Nga)
Bé Mai trở thành người lớn như thế nào
(Phỏng theo sách tập đọc Nga)
Bé Mai rất thích làm người lớn. Bé thử đủ mọi cách: bé đi dép của mẹ, bé cài trâm lên mái tóc theo kiểu của cô. Bé lại còn đeo đồng hồ tay nữa.
Nhưng chẳng có kết quả. Mọi người chỉ nhìn bé, cười chế giễu.
Một lần, bé Mai thử quét nhà như mẹ. Bé quét sạch đến nỗi mẹ phải ngạc nhiên:
– Bé Mai của mẹ, phải chăng con đã trở thành người lớn rồi?
Và khi bé Mai rửa bát đũa thật sạch, lau thật khô, thì cả bố mẹ đều lấy làm lạ. Lúc ngồi ăn cơm, bố nói:
– Lạ thật, bé Mai nhà ta đã lớn từ lúc nào mà chúng ta không thấy!
Mai cũng cảm thấy mình đã lớn thật. Bé không đi dép của mẹ, không cài trâm, không đeo đồng hồ. Rõ ràng những thứ ấy không làm cho trẻ con thành người lớn được.
Nhưng chẳng có kết quả. Mọi người chỉ nhìn bé, cười chế giễu.
Một lần, bé Mai thử quét nhà như mẹ. Bé quét sạch đến nỗi mẹ phải ngạc nhiên:
– Bé Mai của mẹ, phải chăng con đã trở thành người lớn rồi?
Và khi bé Mai rửa bát đũa thật sạch, lau thật khô, thì cả bố mẹ đều lấy làm lạ. Lúc ngồi ăn cơm, bố nói:
– Lạ thật, bé Mai nhà ta đã lớn từ lúc nào mà chúng ta không thấy!
Mai cũng cảm thấy mình đã lớn thật. Bé không đi dép của mẹ, không cài trâm, không đeo đồng hồ. Rõ ràng những thứ ấy không làm cho trẻ con thành người lớn được.
***
Giàn mướp
Vũ Tú Nam
Vũ Tú Nam
Thật là tuyệt! Mấy bông hoa vàng tươi, như những đốm nắng, đã nở sáng trưng trên giàn mướp xanh mát. Cái giàn trên mặt ao soi bóng xuống làn nước lấp lánh hoa vàng. Mấy chú cá rô cứ lội quanh lội quẩn ở đó chẳng muốn đi đâu. Cứ thế, hoa nở tiếp hoa. Rồi quả thi nhau chòi ra… bằng ngón tay… bằng con chuột. Rồi bằng con cá chuối to. Có hôm chị em tôi hái không xuể. Bà tôi sai mang đi biếu cô tôi, dì tôi, cậu tôi, chú tôi, bác tôi, mỗi người một quả.
***
CHÚ CHUỒN CHUỒN NƯỚC
Ôi chao, chú chuồn chuồn nước mới đẹp làm sao! Màu vàng trên lưng chú lấp lánh. Bốn chiếc cánh mỏng như giấy bóng. Cái đầu tròn và hai con mắt long lanh như thủy tinh. Thân chú nhỏ và thon vàng như màu vàng của nắng mùa thu. Chú đậu trên một cành lục bình ngả dài trên mặt hồ, bốn cánh khẽ rung rung như còn đang phân vân.
Rồi đột nhiên chú chuồn chuồn nước tung cánh bay vọt lên. Cái bóng chú nhỏ xíu lướt nhanh trên mặt hồ. Mặt hồ trải rộng mênh mông và lặng sóng. Chú bay lên, cao hơn và xa hơn. Dưới tầm cánh chú bây giờ là bờ ao với những khóm khoai nước rung rinh, là lũy tre xanh rì rào trong gió, là đàn trâu thong dong gặm cỏ… Còn trên tầng cao cánh chú là bầu trời xanh trong và cao vút.
***
Trên đường đến nhà lao
Lê Quang Vịnh
Lê Quang Vịnh
Bầu trời Côn Đảo trong buổi bình minh rất đẹp. Con đường từ Bến Đầm đến nhà lao uốn quanh bờ biển, men theo triền núi, bên trên là cây cối um tùm, bên dưới là sóng trắng vỗ bờ đá dựng. Trên cành cây, chim kêu ríu rít. Chị Sáu như say sưa với cảnh tự nhiên. Chị hát theo một con chim hót. Chị rướn đôi tay bị còng chụp một con bướm bay qua. Chị chẳng để ý gì đến bọn lính với súng gươm tua tủa ở xung quanh mình.
***
Voi Bà Triệu ra trận
(theo Những vì sao đất nước)
(theo Những vì sao đất nước)
Đoàn quân Ngô vừa kéo đến của thung lũng núi Nưa, bỗng nghe dậy lên những tiếng cồng, tiếng lệnh dồn dập. Từ phía trước mặt, xộc ra một con voi trắng khổng lồ. Ngồi trên đầu voi là một nữ tướng. Quân ta từ các ngả trong rừng ùn ùn đổ ra, giáo mác, gươm đao vung lên sáng loá. Quân Ngô đã bị bao vây ba mặt.
Từ trên đầu voi, Triệu Thị Trinh quát lớn, giục voi xông thẳng tới tên tướng Ngô. Vừa thấy con voi huỳnh huỵch xông tới, con ngựa chiến của tên tướng Ngô đã chồm dựng, hí lên những tiếng kinh hoàng, rồi quay đầu chạy. Viên tướng Ngô bị hất tung từ trên ngựa xuống đất. Hắn định nhổm dậy chạy trốn. Nhưng con voi khổng lồ đã đuổi kịp, lấy vòi quật ngã và lấy chân giậm nát người hắn. Đám quân Ngô tháo chạy khắp các ngả như ong vỡ tổ. Thung lũng núi Nưa ngổn ngang xác giặc.
Từ trên đầu voi, Triệu Thị Trinh quát lớn, giục voi xông thẳng tới tên tướng Ngô. Vừa thấy con voi huỳnh huỵch xông tới, con ngựa chiến của tên tướng Ngô đã chồm dựng, hí lên những tiếng kinh hoàng, rồi quay đầu chạy. Viên tướng Ngô bị hất tung từ trên ngựa xuống đất. Hắn định nhổm dậy chạy trốn. Nhưng con voi khổng lồ đã đuổi kịp, lấy vòi quật ngã và lấy chân giậm nát người hắn. Đám quân Ngô tháo chạy khắp các ngả như ong vỡ tổ. Thung lũng núi Nưa ngổn ngang xác giặc.
Núi Nưa: thuộc tỉnh Thanh Hoá, nơi Bà Triệu đã đóng quân trong các năm đầu của cuộc khởi nghĩa
***
Ủn à ủn ỉn
Chín chú lợn con
Ăn đã no tròn
Cả đàn đi ngủ
Chín chú lợn con
Ăn đã no tròn
Cả đàn đi ngủ
***
Con quạ thông minh
Một con quạ khát nước, nó tìm được một cái lọ có nước nhưng nước trong lọ ít quá, cổ lọ lại cao, nó không thò mỏ vào uống được. Quạ bèn nghĩ ra một cách đi nhặt những viên sỏi bỏ vào trong lọ. Một lát sau nước dâng lên, quạ tha hồ uống.
***
Dê đen và dê trắng cùng qua một chiếc cầu hẹp. Dê đen đi dằng này lại. Dê trắng đi đằng kia sang. Con nào cũng muốn tranh sang trước, không con nào chịu nhường con nào. Chúng húc nhau, cả hai đều rơi tõm xuống suối.
***
Truyện kể về hai người bạn đi chơi và gặp một con gấu. Một người nhanh chân trèo tít lên cây cao. Còn người kia do chậm chân, lại ko biết trèo nên nằm im dưới đất giả vờ chết. Con gấu đến bên người nằm dưới đất, nói gì đó vào tai anh ta rồi bỏ đi. Người trên cây thấy con gấu bỏ đi liền tụt xuống đất và hỏi:" Con gấu nói gì vào tai bạn thế?". Người kia trả lời:" Con gấu nói "người bỏ bạn lúc hiểm nguy là người không tốt!""
***
Nhà gấu ở trong rừng. Buổi sáng gấu đi bẻ măng và uống mật ong. Gấu bố, gấu mẹ, gấu con cùng béo núng nính bước đi lặc lè lặc lè. Béo đến nỗi khi mùa đông tới, cả nhà gấu tránh rét trong gốc cây, chỉ mút hai bàn chân mỡ cũng đủ no.
***
Một đàn ngỗng vươn dài cổ chúi mỏ về phía trước, định đớp bọn trẻ. Hùng đút vội khẩu súng vào túi quà, chạy biến. Thắng mếu máo nấp vào sau lưng Tiến. Tiến không có súng, cũng chẳng có kiếm. Em liền nhặt một cành xoan, xua đàn ngỗng ra xa. Đàn ngỗng kêu quàng quạc, vươn cổ chạy miết.
***
Vỉa than đen óng ánh.
Những hòn than đua rơi.
Bàn tay anh thợ mỏ.
Đem lửa về khắp nơi.
Những hòn than đua rơi.
Bàn tay anh thợ mỏ.
Đem lửa về khắp nơi.
***
Trâu đồi
Ai thổi sáo gọi trâu đâu đó
Chiều in nghiêng trên mảng núi xa
Con trâu trắng dẫn đàn lên núi
Vểnh đôi tai nghe sáo trở về
Chiều in nghiêng trên mảng núi xa
Con trâu trắng dẫn đàn lên núi
Vểnh đôi tai nghe sáo trở về
Trâu đực chạy rầm rầm như hổ
Trâu thiến dong từng bước hiền lành
Cổ lừng lững như chum như vại
Móng hến hằn in mép cỏ xanh
Trâu thiến dong từng bước hiền lành
Cổ lừng lững như chum như vại
Móng hến hằn in mép cỏ xanh
Những chú nghé long tơ mũm mĩm
Mũi phập phồng dính cánh hoa mua
Cổng trại mở trâu vào chen chúc
Chiều rộn ràng trong tiếng nghé ơ..
Mũi phập phồng dính cánh hoa mua
Cổng trại mở trâu vào chen chúc
Chiều rộn ràng trong tiếng nghé ơ..
***
Ò.. ó… o…
Ò… ó… o…
Tiếng gà
Tiếng gà
Giục quả na
Mở mắt
Tròn xoe.
Giục hàng tre
Đâm măng
Nhọn hoắt.
Giục buồng chuối
Thơm lừng
Trứng cuốc.
Giục hạt đậu
Nảy mầm.
Giục bông lúa
Uốn câu.
Giục con trâu
Ra đồng.
Giục đàn sao
Trên trời
Chạy trốn.
Gọi ông trời
Nhô lên
Rửa mặt…
Ôi bốn bề
Bát ngát
Tiếng gà
Ò… ó… o
Ò… ó… o …
Ò… ó… o…
Tiếng gà
Tiếng gà
Giục quả na
Mở mắt
Tròn xoe.
Giục hàng tre
Đâm măng
Nhọn hoắt.
Giục buồng chuối
Thơm lừng
Trứng cuốc.
Giục hạt đậu
Nảy mầm.
Giục bông lúa
Uốn câu.
Giục con trâu
Ra đồng.
Giục đàn sao
Trên trời
Chạy trốn.
Gọi ông trời
Nhô lên
Rửa mặt…
Ôi bốn bề
Bát ngát
Tiếng gà
Ò… ó… o
Ò… ó… o …
***
NHẮN VỚI EM
Vũ Quần Phương
Vũ Quần Phương
Nếu nhắm mắt trong vườn lộng gió
Sẽ được nghe nhiều tiếng chim hay
Tiếng lích chích chim sâu trong lá
Con chìa vôi vừa hót vừa bay
Sẽ được nghe nhiều tiếng chim hay
Tiếng lích chích chim sâu trong lá
Con chìa vôi vừa hót vừa bay
Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện
Sẽ được nhìn thấy các bà Tiên
Thấy chú bé đi hài bảy dặm
Quả Thị thơm, cô Tấm rất hiền
Sẽ được nhìn thấy các bà Tiên
Thấy chú bé đi hài bảy dặm
Quả Thị thơm, cô Tấm rất hiền
Nếu nhắm mắt nghĩ về cha mẹ
Đã nuôi em khôn lớn từng ngày
Tay bồng bế sớm khuya vất vả
Mắt nhắm rồi lại mở ra ngay.
Đã nuôi em khôn lớn từng ngày
Tay bồng bế sớm khuya vất vả
Mắt nhắm rồi lại mở ra ngay.
***
THI NGHÉ
Nghé hôm nay đi thi
Cũng dậy từ gà gáy
Người dắt trâu mẹ đi
Nghé vừa đi vừa nhảy
Cũng dậy từ gà gáy
Người dắt trâu mẹ đi
Nghé vừa đi vừa nhảy
Thi nghé gầy nghé béo
Toàn hợp tác xã nhà
Nghé xem chừng cũng hiểu
Chạy tung tăng tung ta
Toàn hợp tác xã nhà
Nghé xem chừng cũng hiểu
Chạy tung tăng tung ta
Vui sao đàn nghé con
Miệng chúng cười mủm mỉm
Mắt chúng ngơ ngác tròn
Nhìn tay người giơ đếm
Miệng chúng cười mủm mỉm
Mắt chúng ngơ ngác tròn
Nhìn tay người giơ đếm
Cả một đàn nghé béo
Con nào hơn con nào
Chờ lâu nghé khó chịu
Chạy vụt lên đồi cao.
Con nào hơn con nào
Chờ lâu nghé khó chịu
Chạy vụt lên đồi cao.
***
Trường em
Trường em mái ngói đỏ hồng
Mọc lên tươi thắm giữa đồng lúa xanh
Gió về đồng lúa reo quanh
Vẫy chào những bước chân nhanh tới trường.
Mọc lên tươi thắm giữa đồng lúa xanh
Gió về đồng lúa reo quanh
Vẫy chào những bước chân nhanh tới trường.
***
CÂY DỪA
Trần Đăng Khoa
Trần Đăng Khoa
Cây dừa xanh toả nhiều tàu,
Dang tay đón gió, gật đầu gọi trăng.
Thân dừa bạc phếch tháng năm,
Qủa dừa- đàn lợn con nằm trên cao.
Đêm hè hoa nở cùng sao,
Tàu dừa- chiếc lược chải vào mây xanh.
Ai mang nước ngọt, nước lành,
Ai đeo bao hũ rượu quanh cổ dừa.
Tiếng dừa làm dịu nắng trưa ,
Gọi đàn gió đến cùng dừa múa reo.
Trời trong đầy tiếng rì rào,
Đàn cò đánh nhịp bay vào bay ra.
Đứng canh trời đất bao la
Mà dừa đủng đỉnh như là đứng chơi.
Dang tay đón gió, gật đầu gọi trăng.
Thân dừa bạc phếch tháng năm,
Qủa dừa- đàn lợn con nằm trên cao.
Đêm hè hoa nở cùng sao,
Tàu dừa- chiếc lược chải vào mây xanh.
Ai mang nước ngọt, nước lành,
Ai đeo bao hũ rượu quanh cổ dừa.
Tiếng dừa làm dịu nắng trưa ,
Gọi đàn gió đến cùng dừa múa reo.
Trời trong đầy tiếng rì rào,
Đàn cò đánh nhịp bay vào bay ra.
Đứng canh trời đất bao la
Mà dừa đủng đỉnh như là đứng chơi.
***
NHÀ EM
(Tô Hà)
(Tô Hà)
Em yêu nhà em
Hàng xoan trước ngõ
Hoa xao xuyến nở
Như mây từng chùm
Em yêu tiếng chim
Đầu hồi lảnh lót
Mái vàng thơm phức
Rạ đầy sân phơi
Em yêu ngôi nhà
Gỗ tre mộc mạc
Như yêu đất nước
Bốn mùa chim ca
Hàng xoan trước ngõ
Hoa xao xuyến nở
Như mây từng chùm
Em yêu tiếng chim
Đầu hồi lảnh lót
Mái vàng thơm phức
Rạ đầy sân phơi
Em yêu ngôi nhà
Gỗ tre mộc mạc
Như yêu đất nước
Bốn mùa chim ca
***
Mẹ vắng nhà ngày bão
Đặng Hiển
Đặng Hiển
Mấy ngày mẹ về quê
Là mấy ngày bão nổi
Con đường mẹ đi về
Cơn mưa dài chặn lối.
Là mấy ngày bão nổi
Con đường mẹ đi về
Cơn mưa dài chặn lối.
Hai chiếc giường ướt một
Ba bố con nằm chung
Vẫn thấy trống phía trong
Nằm ấm mà thao thức.
Ba bố con nằm chung
Vẫn thấy trống phía trong
Nằm ấm mà thao thức.
Nghĩ giờ này ở quê
Mẹ cũng không ngủ đuợc
Thương bố con vụng về
Củi mùn thì lại ướt.
Mẹ cũng không ngủ đuợc
Thương bố con vụng về
Củi mùn thì lại ướt.
Nhưng chị vẫn hái lá
Cho thỏ mẹ, thỏ con
Em thì chăm đàn ngan
Sáng lại chiều no bữa
Bố đội nón đi chợ
Mua cá về nấu chua…
Cho thỏ mẹ, thỏ con
Em thì chăm đàn ngan
Sáng lại chiều no bữa
Bố đội nón đi chợ
Mua cá về nấu chua…
Thế rồi cơn bão qua
Bầu trời xanh trở lại.
Mẹ về như nắng mới
Sáng ấm cả gian nhà
Bầu trời xanh trở lại.
Mẹ về như nắng mới
Sáng ấm cả gian nhà
***
SÁNG SỚM
Tinh mơ em thức dậy
rửa mặt rồi đến trường
em bước vội trên đường
núi dăng hàng trước mặt
rửa mặt rồi đến trường
em bước vội trên đường
núi dăng hàng trước mặt
Sương trắng viền quanh núi
như một chiếc khăn bông
ồ núi ngủ lười không
Giờ mới đang rửa mặt.
như một chiếc khăn bông
ồ núi ngủ lười không
Giờ mới đang rửa mặt.
***
Chim chích bông
Nguyễn Viết Bình
Nguyễn Viết Bình
Bé tèo teo
Rất hay trèo
Từ cành na
Qua cành bưởi
Sang bụi duối…
Em vẫy gọi
Chích bông ơi!
Luống rau tươi
Sâu đang phá
Chim xuống nhá
Có thích không?
Chú chích bông
Liền sà xuống
Và luôn mồm
Thích!
Thích!
Thích!
Rất hay trèo
Từ cành na
Qua cành bưởi
Sang bụi duối…
Em vẫy gọi
Chích bông ơi!
Luống rau tươi
Sâu đang phá
Chim xuống nhá
Có thích không?
Chú chích bông
Liền sà xuống
Và luôn mồm
Thích!
Thích!
Thích!
***
GỌI BẠN
Định Hải
Định Hải
Từ xa xưa thủa nào
Trong rừng xanh sâu thẳm
Đôi bạn sống bên nhau
Bê vàng và dê trắng
Trong rừng xanh sâu thẳm
Đôi bạn sống bên nhau
Bê vàng và dê trắng
Một năm trời hạn hán
Suối cạn cỏ héo khô
Lấy gì nuôi đôi bạn
Chờ mưa đến bao giờ
Suối cạn cỏ héo khô
Lấy gì nuôi đôi bạn
Chờ mưa đến bao giờ
Dê trắng đi tìm cỏ
Lang thang quên đường về
Bê vàng thương bạn lắm
Chạy khắp nẻo tìm dê
Lang thang quên đường về
Bê vàng thương bạn lắm
Chạy khắp nẻo tìm dê
Đến bây giờ Dê trắng
Vẫn gọi hoài "Bê! Bê"
Vẫn gọi hoài "Bê! Bê"
***
Hòn đá
Bác Hồ
Bác Hồ
Hòn đá to
Hòn đá nặng
Một người nhấc
Nhấc không đặng
Hòn đá nặng
Một người nhấc
Nhấc không đặng
Hòn đá nặng
Hòn đá to
Nhiều người nhấc
Nhấc không lo
Hòn đá to
Nhiều người nhấc
Nhấc không lo
Nếu đồng sức
Nếu đồng lòng
Việc gì khó
Cũng thành công.
Nếu đồng lòng
Việc gì khó
Cũng thành công.
***
Tôi đi học
Thanh Tịnh
Thanh Tịnh
Hằng năm cứ vào cuối thu lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại náo nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.
Tôi quên sao được buổi sớm mai hôm ấy, một buổi sớm mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm dắt tay tôi đi trên con đường dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại nhiều lần nhưng hôm nay tự nhiên thấy lạ. Hôm nay tôi đi học".
***
Mùa cam
Phạm Tiến Duật
Mùa cam
Phạm Tiến Duật
Mía ngọt dần lên ngọn
Gió heo may chớm sang,
Trái hồng vừa trắng cát
Vườn cam đã chín vàng…
Gió heo may chớm sang,
Trái hồng vừa trắng cát
Vườn cam đã chín vàng…
Cam Xã Đoài mọng nước
Giọt vàng như mật ong,
Bổ cam ngoài cửa trước
Hương bay vào nhà trong
Giọt vàng như mật ong,
Bổ cam ngoài cửa trước
Hương bay vào nhà trong
***
QUẠT CHO BÀ NGỦ
Ơi chích chòe ơi
Chim đừng hót nữa
Bà em ốm rồi
Lặng cho bà ngủ.
Chim đừng hót nữa
Bà em ốm rồi
Lặng cho bà ngủ.
Bàn tay bé nhỏ
Vẫy quạt thật đều
Ngấn nắng thiu thiu
Đậu trên tường trắng.
Vẫy quạt thật đều
Ngấn nắng thiu thiu
Đậu trên tường trắng.
Căn nhà đã vắng
Cốc chén lặng im
Đôi mắt lim dim
Ngủ ngon bà nhé.
Cốc chén lặng im
Đôi mắt lim dim
Ngủ ngon bà nhé.
Hoa cam hoa khế
Chín lặng trong vườn
Bà mơ tay cháu
Quạt đầy hương thơm.
Chín lặng trong vườn
Bà mơ tay cháu
Quạt đầy hương thơm.
***
Những cái chân
Vũ Quần Phương
Vũ Quần Phương
Cái gậy có một chân
Biết giúp bà khỏi ngã.
Chiếc com-pa bố vẽ
Có chân đứng, chân quay.
Cái kiềng đun hằng ngày
Ba chân xoè trong lửa.
Chẳng bao giờ đi cả
Là chiếc bàn bốn chân.
Riêng cái võng Trường Sơn
Không chân, đi khắp nước.
Biết giúp bà khỏi ngã.
Chiếc com-pa bố vẽ
Có chân đứng, chân quay.
Cái kiềng đun hằng ngày
Ba chân xoè trong lửa.
Chẳng bao giờ đi cả
Là chiếc bàn bốn chân.
Riêng cái võng Trường Sơn
Không chân, đi khắp nước.
***
CHÚ HÁI QUÂN
Vân Đài
CHÚ HÁI QUÂN
Vân Đài
Đứng canh ngày canh đêm
Ngoài xa vời hải đảo
Kìa ! Bóng chú hải quân
Dưới trời xanh trứng sáo
Ngoài xa vời hải đảo
Kìa ! Bóng chú hải quân
Dưới trời xanh trứng sáo
Mặc nắng mưa gió bão
Cây súng chú chắc tay
Quân thù mà ló mặt
Biển lớn sẽ vùi thây
Cây súng chú chắc tay
Quân thù mà ló mặt
Biển lớn sẽ vùi thây
Em mong ngày khôn lớn
Sẽ vượt sóng ra khơi
Cũng cầm chắc tay súng
Giữ lấy biển lấy trời
Sẽ vượt sóng ra khơi
Cũng cầm chắc tay súng
Giữ lấy biển lấy trời
***
Những chú gà công nghiệp
Thật khác chú gà nhà
Được ấp trong lò điện
Tự mổ vỏ mà ra
Thật khác chú gà nhà
Được ấp trong lò điện
Tự mổ vỏ mà ra
Người đầu tiên chú thấy
Áo choàng trắng thướt tha
Chắc là mẹ mình đấy!
Mẹ đẹp như tiên sa!
Áo choàng trắng thướt tha
Chắc là mẹ mình đấy!
Mẹ đẹp như tiên sa!
Anh em đông hàng ngàn
Chẳng biết ai ra trước
Chẳng biết ai ra trước
Chẳng biết ai là út
Chẳng ai đòi phần hơn!
Chẳng ai đòi phần hơn!
Mẹ chiều cả ngàn con
Giải trấu thay đệm mới
Thắp đèn làm lửa sưởi
Máng ăn ăm ắp đầy
Giải trấu thay đệm mới
Thắp đèn làm lửa sưởi
Máng ăn ăm ắp đầy
Gà mà chẳng ở chuồng
Cả dãy nhà rộng đẹp
Bè bạn cứ vàng ươm
Hát suốt ngày liếp nhiếp.
Cả dãy nhà rộng đẹp
Bè bạn cứ vàng ươm
Hát suốt ngày liếp nhiếp.
***
Đêm mùa đông, trời mưa phùn. Gió bấc thổi ào ào ngoài cửa sổ. Nằm trong nhà, Hồng lắng nghe tiếng mưa rơi. Tiếng gió thỉnh thoảng lại rít lên nghe như tiếng sáo ở phía đầu hồi. Hồng nghĩ mà thương đàn gà. Lạnh thế này không biết nó có rét không? Lúc chiều nghe tin có gió mùa đông bắc tràn về, Hồng đã đi cắt lá chuối khô che kín chuồng gà rồi. Giờ nằm nghe tiếng mưa rơi, gió rít, Hồng cứ nghĩ rằng hình như mình chưa che chắn cẩn thận…
***
BẢN EM
Bản em trên chóp núi
Sớm bồng bềnh trong mây
Sương rơi như mưa dội
Trưa mới thấy mặt trời
Sớm bồng bềnh trong mây
Sương rơi như mưa dội
Trưa mới thấy mặt trời
Cây Pơ-mu đầu dốc
Im như người lính canh
Ngựa tuần tra biên giới
Dừng đỉnh đèo hý vang
Im như người lính canh
Ngựa tuần tra biên giới
Dừng đỉnh đèo hý vang
Nhìn xuống sâu thung lũng
Nắng như rót mật vàng…
Nắng như rót mật vàng…
***
NHÀ BÁC HỌC KHÔNG NGỪNG HỌC
Đác – uyn là nhà bác học nổi tiếng trên thế giới. Ông còn rất ham học. Vào một đêm giá lạnh, mọi người đã say ngủ. Con ông chợt thức giấc và thấy phòng cha vẫn còn sáng ánh đèn. Con ông ngạc nhiên bước lại gần và thấy cha còn đang cặm cụi bên tập tài liệu. Con ông hỏi:
– Cha đã là bác học rồi còn phải ngày đêm nghiên cứu làm gì cho mệt?
Ông mỉm cười nhìn con đáp:
– Bác học không có nghĩa là ngừng học con ạ.
Khi đã tuổi cao sức yếu, ông còn học thêm tiếng Đức, một thứ tiếng tương đối khó. Một lần vì thương cha tuổi đã cao nên con ông ngỏ ý giúp ông dịch các tài liệu tiếng Đức nhưng ông gạt đi và nói:
– Cha muốn tự mình dịch các tài liệu này.
Về sau, ông đọc và viết rất thông thạo tiếng Đức và nhiều tiếng nước khác
– Cha đã là bác học rồi còn phải ngày đêm nghiên cứu làm gì cho mệt?
Ông mỉm cười nhìn con đáp:
– Bác học không có nghĩa là ngừng học con ạ.
Khi đã tuổi cao sức yếu, ông còn học thêm tiếng Đức, một thứ tiếng tương đối khó. Một lần vì thương cha tuổi đã cao nên con ông ngỏ ý giúp ông dịch các tài liệu tiếng Đức nhưng ông gạt đi và nói:
– Cha muốn tự mình dịch các tài liệu này.
Về sau, ông đọc và viết rất thông thạo tiếng Đức và nhiều tiếng nước khác
***
ANH THỢ ĐỐT LÒ
Anh thợ lò ơi
Cửa lò anh đứng
Như cửa mặt trời
Bóng anh trai rộng
Như đám mây trôi
Lửa vàng làm nắng
Bóng anh tỏa dài
Như câu nghiêng tán
Nhịp tay đều đặn
Than rơi. Than rơi
Cửa lò anh đứng
Như cửa mặt trời
Bóng anh trai rộng
Như đám mây trôi
Lửa vàng làm nắng
Bóng anh tỏa dài
Như câu nghiêng tán
Nhịp tay đều đặn
Than rơi. Than rơi
Cửa lò hé mở
Than rơi, than rơi
Lửa chồng lên lửa
Áo cũng lên hơi
Ngỡ làn khói mỏng
Cháy từ mồ hôi
Than rơi, than rơi
Lửa chồng lên lửa
Áo cũng lên hơi
Ngỡ làn khói mỏng
Cháy từ mồ hôi
Anh thợ lò ơi
Bàn tay nóng ấm
Chuyền vào tay tôi .
Và màu lửa sáng
Trong mắt anh cười
Bàn tay nóng ấm
Chuyền vào tay tôi .
Và màu lửa sáng
Trong mắt anh cười
***
Mèo con đi học
Hôm nay trời nắng chang chang
Mèo con đi học chẳng mang theo gì
Chỉ mang một mẩu bút chì
Và mang một mẩu bánh mỳ con con
Mèo con đi học chẳng mang theo gì
Chỉ mang một mẩu bút chì
Và mang một mẩu bánh mỳ con con
***
Bà Trưng
Bà Trưng quê ở Châu Phong,
Giận người tham bạo, thù chồng chẳng quên
Chị em nặng một lời nguyền
Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân
Ngàn tây nổi áng phong trần
Ầm ầm binh mã, xuống gần Long Biên
Hồng quần nhẹ bước chinh nguyên
Đuổi ngay Tô Định, dẹp yên biên thành
Đô kỳ đóng cõi Mê Linh,
Lĩnh nam riêng một triều đình nước ta.
Giận người tham bạo, thù chồng chẳng quên
Chị em nặng một lời nguyền
Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân
Ngàn tây nổi áng phong trần
Ầm ầm binh mã, xuống gần Long Biên
Hồng quần nhẹ bước chinh nguyên
Đuổi ngay Tô Định, dẹp yên biên thành
Đô kỳ đóng cõi Mê Linh,
Lĩnh nam riêng một triều đình nước ta.
***
Cái bống là cái bống bang
Khéo sảy khéo sàng cho mẹ nấu cơm
Mẹ bống đi chợ đường trơn
Bống ra gánh đỡ chạy cơn mưa rào.
Khéo sảy khéo sàng cho mẹ nấu cơm
Mẹ bống đi chợ đường trơn
Bống ra gánh đỡ chạy cơn mưa rào.
***
CÂY GẠO
Vũ Tú Nam
Vũ Tú Nam
Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim. Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ. Hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi, hàng ngàn búp nõn là hàng ngàn ánh nến trong xanh. Tất cả đều lóng lánh, lung linh trong nắng. Chào mào, sáo sậu, sáo đen, đàn đàn lũ lũ bay đi bay về. Chúng nó gọi nhau, trêu ghẹo nhau, trò chuyện ríu rít. Ngày hội mùa xuân đấy
***
CẢNH MÙA XUÂN
Cỏ non xanh rợn chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
CẢNH MÙA HÈ
Dưới trăng quyên đã gọi hè
Đầu tường lửa lựu lập lòe đơm bông
Đầu tường lửa lựu lập lòe đơm bông
CẢNH MÙA THU
Long lanh đáy nước in trời
Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng
Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng
***
Mặt trời xanh của tôi
Nguyễn Viết Bình.
Nguyễn Viết Bình.
Đã có ai lắng nghe
Tiếng mưa trong rừng cọ
Như tiếng thác dội về
Như ào ào trận gió.
Tiếng mưa trong rừng cọ
Như tiếng thác dội về
Như ào ào trận gió.
Đã ai lên rừng cọ
Giữa một buổi trưa hè
Gối đầu lên thảm cỏ
Nhìn trời xanh lá che.
Giữa một buổi trưa hè
Gối đầu lên thảm cỏ
Nhìn trời xanh lá che.
Đã ai biết gió ấm
Thổi đến tự khi nào
Từ khi rừng cọ nở
Hoa vàng như hoa cau.
Thổi đến tự khi nào
Từ khi rừng cọ nở
Hoa vàng như hoa cau.
Đã có ai dậy sớm
Nhìn lên rừng cọ tươi
Lá xoè như tia nắng
Giống hệt như mặt trời
Nhìn lên rừng cọ tươi
Lá xoè như tia nắng
Giống hệt như mặt trời
Rừng cọ ơi rừng cọ
Lá đẹp lá ngời ngời
Tôi yêu thương vẫn gọi
Mặt trời xanh của tôi.
Lá đẹp lá ngời ngời
Tôi yêu thương vẫn gọi
Mặt trời xanh của tôi.
***
Anh em ơi ta tới trăng rồi
Trăng sao cũng hóa xứ người từ đây
Chạm đầu vũ trụ xinh thay
Nửa quen nửa lạ đặt ngay cờ hồng
Mẹ ơi mua cốm mua hồng
Mua con cá chép lượn vòng con chơi
Trăng sao trăng đẹp trăng ngời
Mua tàu vũ trụ con ngồi lên trăng
Trăng sao cũng hóa xứ người từ đây
Chạm đầu vũ trụ xinh thay
Nửa quen nửa lạ đặt ngay cờ hồng
Mẹ ơi mua cốm mua hồng
Mua con cá chép lượn vòng con chơi
Trăng sao trăng đẹp trăng ngời
Mua tàu vũ trụ con ngồi lên trăng
***
KHÔNG SỐNG RIÊNG LẺ
Hễ kiếm được mồi
Kiến tha vế tổ
Xếp cùng một chỗ
Làm của cải chung
Đến khi đói lòng
Cùng ăn vui sướng
Từ quân đến tướng
Một dạ như nhau
Chẳng thấy ở đâu
Kiến sống riêng lẻ
Kiến tha vế tổ
Xếp cùng một chỗ
Làm của cải chung
Đến khi đói lòng
Cùng ăn vui sướng
Từ quân đến tướng
Một dạ như nhau
Chẳng thấy ở đâu
Kiến sống riêng lẻ
***
LÊN CAO
Kìa anh thợ điện lên cao
Chào anh gió hát rì rào hàng dương
Líu lo chim hót yêu thương
Từng đôi sà xuống lượn vờn quanh anh
Trời xanh xanh đất xanh xanh
Dáng anh đứng giữa mênh mông đất trời
Mắc muôn dòng điện sáng ngời
Về nơi xóm vắng về nơi thị thành
Mai sau em lớn bằng anh
Em đi mắc điện sáng quanh địa cầu
Chào anh gió hát rì rào hàng dương
Líu lo chim hót yêu thương
Từng đôi sà xuống lượn vờn quanh anh
Trời xanh xanh đất xanh xanh
Dáng anh đứng giữa mênh mông đất trời
Mắc muôn dòng điện sáng ngời
Về nơi xóm vắng về nơi thị thành
Mai sau em lớn bằng anh
Em đi mắc điện sáng quanh địa cầu
***
EM MUỐN LÁI MÁY BAY
Em muốn lái máy bay
Miễn dạy em cầm lái
Đổ xăng vào bình chứa
Nổ máy cánh quạt quay
Vù lên trời máy ơi
Cùng với chim ca hót
Chẳng sợ gió sợ mưa gì hết
Tôi bay qua đám mây
Lửng lơ lưng chừng trời
Lượn như chim âu trắng
Tôi bay qua biển nắng
Núi kia cao đến đâu
Cũng bay vượt lên đầu
Mây ơi đưa ta đi
Lên tận trăng sao
Dẫu trăng sao
Xa lơ xa lắc
Miễn dạy em cầm lái
Đổ xăng vào bình chứa
Nổ máy cánh quạt quay
Vù lên trời máy ơi
Cùng với chim ca hót
Chẳng sợ gió sợ mưa gì hết
Tôi bay qua đám mây
Lửng lơ lưng chừng trời
Lượn như chim âu trắng
Tôi bay qua biển nắng
Núi kia cao đến đâu
Cũng bay vượt lên đầu
Mây ơi đưa ta đi
Lên tận trăng sao
Dẫu trăng sao
Xa lơ xa lắc
***
Cái máy tuốt lúa
Định Hải
Định Hải
Trông kìa, máy tuốt
Rung triệu vì sao
Đầy sân hợp tác
Thóc vàng xôn xao.
Rung triệu vì sao
Đầy sân hợp tác
Thóc vàng xôn xao.
Máy tròn xoay tít
Núi thóc dần cao
Máy không biết mệt
Cười reo rào rào.
Núi thóc dần cao
Máy không biết mệt
Cười reo rào rào.
Chú công nhân ơi
Máy ngoan thật nhỉ
Suốt cả mùa vui
Máy thành dũng sĩ.
Máy ngoan thật nhỉ
Suốt cả mùa vui
Máy thành dũng sĩ.
***
SỨC MỒ HÔI
THANH TỊNH
THANH TỊNH
Mồ hôi mà đổ xuống đồng
Lúa mọc trùng trùng sáng cả đồi nương
Mồ hôi mà đổ xuống vườn
Dâu xanh lá tốt vấn vương tơ tằm
Mồ hôi mà đổ xuống đầm
Cá lội phía dưới, rau nằm phía trên
Mồ hôi xuống, cây mọc lên
Ăn no đánh thắng, dân yên nước giàu.
Lúa mọc trùng trùng sáng cả đồi nương
Mồ hôi mà đổ xuống vườn
Dâu xanh lá tốt vấn vương tơ tằm
Mồ hôi mà đổ xuống đầm
Cá lội phía dưới, rau nằm phía trên
Mồ hôi xuống, cây mọc lên
Ăn no đánh thắng, dân yên nước giàu.
(Mồ hôi đổ xuống hoa màu
Chặn tay thằng Mỹ, dúi đầu thằng Tây
Ai ơi ra sức cấy cày
Thêm giờ lao động, bớt ngày lao đao.)
Chặn tay thằng Mỹ, dúi đầu thằng Tây
Ai ơi ra sức cấy cày
Thêm giờ lao động, bớt ngày lao đao.)
***
Bến cảng Hải Phòng
Nguyễn Hồng Kiên
Nguyễn Hồng Kiên
Em ra thăm bến cảng
Thăm chú ở hải quân
Lúc trời vừa hửng sáng
Sương sớm đang tan dần.
Thăm chú ở hải quân
Lúc trời vừa hửng sáng
Sương sớm đang tan dần.
Giữa mặt nước mênh mông
Tàu hải quân ta đó
Xếp hàng nối đuôi nhau
Trông như từng dãy phố.
Tàu hải quân ta đó
Xếp hàng nối đuôi nhau
Trông như từng dãy phố.
Khi mặt trời lên tỏ
Nước xanh chuyển màu hồng
Cờ trên tàu như lửa
Bừng sáng cả mặt sông.
Nước xanh chuyển màu hồng
Cờ trên tàu như lửa
Bừng sáng cả mặt sông.
***
Đi học
Minh Chính
Đi học
Minh Chính
Hôm qua em tới trường
Mẹ dắt tay từng bước.
Hôm nay mẹ lên nương
Một mình em tới lớp.
Mẹ dắt tay từng bước.
Hôm nay mẹ lên nương
Một mình em tới lớp.
Trường của em be bé
Nằm lặng giữa rừng cây
Cô giáo em tre trẻ
Dạy em hát rất hay.
Nằm lặng giữa rừng cây
Cô giáo em tre trẻ
Dạy em hát rất hay.
Hương rừng thơm đồi vắng,
Nước suối trong thầm thì…
Cọ xòe ô che nắng
Râm mát đường em đi.
Nước suối trong thầm thì…
Cọ xòe ô che nắng
Râm mát đường em đi.
***
Câu chuyện bó đũa
Ngày xưa, ở một gia đình kia, có hai anh em. Lúc nhỏ, anh em rất hòa thuận. Khi lớn lên, anh có vợ, em có chồng, tuy mỗi người một nhà, nhưng vẫn hay va chạm.
Thấy các con không yêu thương nhau, người cha rất buồn phiền. Một hôm, ông đặt một bó đũa và một túi tiền trên bàn, rồi gọi các con, cả trai, gái, dâu, rể lại và bảo.
– Ai bẻ gãy được bó đũa này thì cha thường cho túi tiền.
Bốn người con lần lượt bẻ bó đũa. Ai cũng cố hết sức mà không sao bẻ gãy được. Người cha bèn cởi bó đũa ra, rồi thong tha bẻ gãy từng chiếc một cách dễ dàng.
Thấy vậy, bốn người con cùng nói:
– Thưa cha, lấy từng mà bẻ thì có khó gì?
Người cha liến bảo:
– Đúng. Như thế nào là các con đều thấy rằng chia lẻ ra thì yếu, hợp lại thì mạnh. Vậy các con phải biết thương yêu, đùm bọc lẫn nhau. Có đoàn kết thì mới có sức mạnh.
***
SAU CƠN MƯA
(Theo Vũ Tú Nam)
(Theo Vũ Tú Nam)
Sau trận mưa rào, mọi vật đều sáng và tươi. Những đoá râm bụt thêm đỏ chói. Bầu trời xanh bóng như vừa được gội rửa. Mấy đám mây bông trôi nhởn nhơ, sáng rực lên trong ánh mặt trời.
Mẹ gà mừng rỡ "tục, tục" dắt bầy con quây quanh vũng nước đọng trong vườn.
***
BÁC ĐƯA THƯ
Bác đưa thư trao cho Minh một bức thư. Đúng là thư của bố rồi. Minh mừng quýnh. Minh muốn chạy thật nhanh vào nhà khoe với mẹ. Nhưng em chợt thấy bác đưa thư mồ hôi nhễ nhại.
Minh chạy vào nhà. Em rót một cốc nước mát lạnh. Hai tay bưng ra, em lễ phép mời bác uống.
***
Đàn gà mới nở
Phạm Hổ
Phạm Hổ
Lông vàng mát dịu
Mắt đen sáng ngời
Ôi chú gà ơi !
Ta yêu chú lắm!
Mắt đen sáng ngời
Ôi chú gà ơi !
Ta yêu chú lắm!
Mẹ dang đôi cánh
Con biến vào trong
Mẹ ngẩng đầu trông
Bọn diều bọn quạ
Con biến vào trong
Mẹ ngẩng đầu trông
Bọn diều bọn quạ
Bây giờ thong thả
Mẹ đi đằng đầu
Đàn con bé xíu
Líu ríu chạy sau
Mẹ đi đằng đầu
Đàn con bé xíu
Líu ríu chạy sau
Con mẹ đẹp sao
Những hòn tơ nhỏ
Chạy như lăn tròn
Trên sân , trên cỏ
Những hòn tơ nhỏ
Chạy như lăn tròn
Trên sân , trên cỏ
Vườn trưa gió mát
Bướm bay dập dờn
Quanh đôi chân mẹ
Một rừng chân con
Bướm bay dập dờn
Quanh đôi chân mẹ
Một rừng chân con
***
Ngôi trường mới
Ngô Quân Miện
Ngô Quân Miện
Trường mới xây trên nền ngôi trường lợp lá cũ. Nhìn từ xa, những mảng tường vàng, ngói đỏ như những cánh hoa lấp ló trong cây.
Em bước vào lớp vừa bỡ ngỡ vừa thấy quen thân. Tường vôi trắng, cánh cửa xanh, bàn ghế gỗ xoan đào nổi vân như lụa. Em thấy tất cả đều sáng lên và thơm trong nắng mùa thu.
Dưới mái trường mới, sao tiếng trống rung động kéo dài! Tiếng cô giáo trang nghiêm mà ấm áp. Tiếng đọc bài của em cũng vang vang đến lạ! Em nhìn ai cũng thấy thân thương. Cả đến chiếc thước kẻ, chiếc bút chì, sao cũng đáng yêu đến thế!
Em bước vào lớp vừa bỡ ngỡ vừa thấy quen thân. Tường vôi trắng, cánh cửa xanh, bàn ghế gỗ xoan đào nổi vân như lụa. Em thấy tất cả đều sáng lên và thơm trong nắng mùa thu.
Dưới mái trường mới, sao tiếng trống rung động kéo dài! Tiếng cô giáo trang nghiêm mà ấm áp. Tiếng đọc bài của em cũng vang vang đến lạ! Em nhìn ai cũng thấy thân thương. Cả đến chiếc thước kẻ, chiếc bút chì, sao cũng đáng yêu đến thế!